مکان‌یابی و مدل‌سازی گنبد نمکی با استفاده از وارون‌سازی بیزی داده‌های گرانی‌سنجی به روش تفاضل تطبیقی زنجیره مارکوف: کاربرد بر داده‌های مصنوعی و واقعی منطقه آجی‌چای

گنبدهای نمکی به دلیل تباین چگالی قابل‌توجه با سنگ‌های میزبان، اهداف مناسبی برای مطالعات گرانی‌سنجی به شمار می‌روند، اما وارون‌سازی داده‌های گرانی برای بازیابی هندسه آن‌ها، به سبب غیریکتایی و غیرخطی‌بودن ذاتی مسئله، همواره دشوار بوده است. در این پژوهش، یک الگوریتم وارون‌سازی بیزی مبتنی بر روش تفاضل تطبیقی زنجیره مارکوف برای مدل‌سازی دوبعدی گنبد نمکی به شکل یک چندضلعی ذوزنقه‌ای، با استفاده از فرمول تالوانی به عنوان مدل مستقیم، بازبینی شد. در بررسی کد موجود، دو اشکال بنیادی شناسایی شد: عدم انتقال حالت زنجیره هنگام رد کاندید که به گیرافتادن زنجیره در صفر می‌انجامید، و ترتیب نادرست تبدیل ابعاد آرایه که محورهای زمان و پارامتر را در استخراج نمونه‌های پسین درهم می‌آمیخت. پس از رفع این اشکالات، الگوریتم با یک تابع درست‌نمایی مقاوم مبتنی بر نرم یک و برآورد و تنظیم تطبیقی مقیاس نویز و اندازه گام جهش تقویت شد. عملکرد روش اصلاح‌شده با داده‌های مصنوعی حاصل از یک گنبد نمکی با پارامترهای شناخته‌شده، در چهار سطح نویز صفر تا پانزده درصد، ارزیابی و صحت آن تأیید شد. سپس روش بر داده‌های واقعی گرانی‌سنجی منطقه آجی‌چای، شامل صد و ده ایستگاه در ده خط برداشت، به‌کار گرفته شد. پس از جداسازی روند ناحیه‌ای و وارون‌سازی مستقل هر خط، با استفاده از معیاری مستقل از مدل، دو خط لبه غیرقابل‌اعتماد کنار گذاشته شدند. نتایج پنج خط باقی‌مانده، وجود ساختاری با تباین چگالی منفی و روند تقریباً شمالی-جنوبی را در محدوده جغرافیایی معینی نشان داد که عمق تاج، عمق ریشه و تباین چگالی برآوردشده آن با دو مطالعه پیشین منتشرشده درباره همین گنبد همخوانی معقولی دارد.