دانشگاه صنعتی شاهرود پژوهش های ژئوفیزیک کاربردی 2476-5007 12 2 2026 09 23 3D Inverse Modeling of Magnetic Survey Data and Comparison with Drilling Data in the Negin Exploration Area, Yazd Province مدل‌سازی معکوس سه‌بعدی داده‌های مغناطیس‌سنجی و مقایسه آن با داده‎های حفاری در محدوده اکتشافی نگین، استان یزد 127 139 3813 10.22044/jrag.2026.17459.1383 FA سید طاها سرحدی دانشجوی کارشناسی ارشد؛ مهندسی معدن گرایش اکتشاف؛ دانشکده‌ مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران علی نجاتی کلاته دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران علی فتحی شرکت مهندسین مشاور کاواک آرای نوین معدن Journal Article 2026 02 09 The depletion of near-surface mineral resources and the growing demand for raw materials, particularly strategic metals, have intensified the need to explore concealed mineral deposits in sediment-covered regions. In this study, the geometry, dimensions, and depth extent of buried ore bodies in the Negin exploration area, Yazd Province, central Iran, are investigated using ground magnetic data as an effective potential-field method for detecting ferromagnetic sources. After data acquisition, standard preprocessing procedures, including diurnal correction and removal of the main geomagnetic field using the IGRF, were applied. Residual magnetic anomaly maps were generated and further processed in the Oasis Montaj environment using RTP, analytic signal, vertical and horizontal derivatives, and upward continuation to enhance anomaly resolution and mitigate dipolar effects. The processed results reveal well-defined magnetic anomalies with a consistent structural trend in the central part of the study area. To obtain a quantitative model of subsurface magnetic susceptibility and reduce the inherent non-uniqueness of potential-field interpretation, 3D magnetic inversion was performed using the Li and Oldenburg algorithm implemented in MAG3D software. The results delineate a semi-ellipsoidal intrusive body with high magnetic susceptibility beneath the central zone. Analysis of the 3D model indicates that the top of the anomalous body is located at an approximate depth of 60 m. The close agreement between inversion results and geological evidence, including exploratory drilling data, demonstrates the reliability of constrained three-dimensional magnetic inversion for subsurface characterization and exploration risk reduction in sediment-covered terrains. کاهش تدریجی ذخایر معدنی سطحی و افزایش مداوم تقاضا برای مواد خام، به‌ویژه فلزات استراتژیک، سبب شده است که اکتشاف کانسارهای پنهان در نواحی فاقد رخنمون سطحی و پوشیده از رسوبات آبرفتی به یکی از چالش‌های اساسی در زمین‌شناسی اقتصادی و ژئوفیزیک اکتشافی تبدیل شود. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تعیین هندسه، ابعاد و گسترش عمقی توده‌های کانساری مدفون در محدوده اکتشافی نگین واقع در استان یزد انجام شده است. بدین منظور، از داده‌های مغناطیس‌سنجی زمینی به‌عنوان یکی از کارآمدترین روش‌های میدان پتانسیل در شناسایی توده‌های فرومغناطیس استفاده گردید. پس از برداشت داده‌ها، پردازش‌های اولیه شامل تصحیح نوسانات روزانه، حذف میدان اصلی زمین با استفاده از مدل مرجع ژئومغناطیسی بین‌المللی (IGRF) و تولید نقشه میدان مغناطیسی باقی‌مانده در محیط نرم‌افزار Oasis Montaj انجام شد. به‌منظور بهبود تفسیر کیفی و کاهش اثر ماهیت دوقطبی میدان مغناطیسی، فیلترهای تخصصی نظیر برگردان به قطب، سیگنال تحلیلی، مشتق‌های قائم و افقی و ادامه به سمت بالا اعمال گردید. نتایج این پردازش‌ها بیانگر وجود آنومالی‌های مغناطیسی شاخص با روند غالب ساختاری مشخص در بخش مرکزی محدوده مورد مطالعه است. در گام بعد، جهت دستیابی به تصویری کمی از توزیع پذیرفتاری مغناطیسی در زیرسطح و کاهش عدم قطعیت ذاتی تفسیر داده‌های میدان پتانسیل، فرایند مدل‌سازی معکوس سه‌بعدی داده‌ها با بهره‌گیری از الگوریتم لی و اولدنبرگ در نرم‌افزار MAG3D اجرا شد. در این فرایند، با اعمال توابع وزن‌دهی عمقی، قیود همواری و استفاده از مدل مرجع زمین‌شناسی، توزیع بهینه پذیرفتاری مغناطیسی در فضای زیرسطحی برآورد گردید. نتایج حاصل از وارون‌سازی داده‌ها، حضور یک توده نفوذی با هندسه نیمه‌بیضوی و پذیرفتاری مغناطیسی بالا را در بخش مرکزی محدوده آشکار ساخت. بر اساس تحلیل کمی مدل سه‌بعدی به‌دست‌آمده، عمق تقریبی بخش فوقانی این توده در حدود ۶۰ متر برآورد شده است. تطابق مناسب نتایج مدل‌سازی معکوس با شواهد زمین‌شناسی و داده‌های حفاری اکتشافی موجود، کارایی بالای روش وارون‌سازی مقید سه‌بعدی را در شناسایی دقیق ساختارهای زیرسطحی و کاهش ریسک اکتشافی در نواحی پوشیده از رسوبات تأیید می‌نماید. https://jrag.shahroodut.ac.ir/article_3813_7c7b56053324b9922f5a2ab58600e8d7.pdf