دانشگاه صنعتی شاهرود پژوهش های ژئوفیزیک کاربردی 2476-5007 11 2 2025 09 23 Evaluation of the Talkhab fault system in the formation of Mighan Arak plain subsidence using specific electrical resistance ارزیابی سامانه گسل تلخاب در شکل گیری فرونشست دشت میقان اراک با استفاده از روش مقاومت ویژه الکتریکی 93 101 3447 10.22044/jrag.2025.15559.1366 FA روح اله ندری استادیار، گروه زمین شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. حسن علیزاده دانشیار، گروه زمین شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0003-0720-9520 Journal Article 2025 01 04 Land subsidence is one of the serious challenges in urban and rural areas that can significantly affect infrastructure and the environment. In the Mighan region of Arak, the subsidence caused by human activities and natural changes, especially around the Talkhab fault System, has caused many concerns. As one of the important geological structures in this region, Talkhab fault System plays a key role in the formation and development of subsidence. In this research, by using the electrical resistance method, the location of the Talkhab fault System in the region was identified and revealed. In this study, 30 soundings of specific electrical resistance were taken using the Schlumberger arrangement along 3 profiles. Finally, using all the information, the modeling results were evaluated and the locations of discontinuities and faults were determined with a good approximation. Investigations show that the Talkhab fault System, as an active area, can cause changes in water pressure and, as a result, subsidence. The investigations carried out show that the results obtained from the interpretation of the sections indicate the existence of faults parallel to each other that were identified during the operations of specific electrical resistance, which were not exposed in the geological maps of the area. Therefore, Talkhab fault as an active fault system can cause changes in water pressure and as a result subsidence in the region. فرونشست زمین یکی از چالش‌های جدی در مناطق شهری و روستایی است که می‌تواند به‌طور قابل توجهی بر زیرساخت‌ها و محیط زیست تأثیر بگذارد. منطقه مورد پژوهش واقع در منطقه میقان اراک می باشد که، فرونشست ناشی از فعالیت‌های انسانی و تغییرات طبیعی، به‌ویژه در اطراف گسل تلخاب، نگرانی‌های زیادی را به‌وجود آورده است. گسل تلخاب به‌عنوان یکی از ساختارهای زمین‌شناسی مهم در این منطقه، نقش کلیدی را در شکل‌گیری و توسعه فرونشست دشت میقان ایفا می‌کند. در این پژوهش با بهره گیری از روش مقاومت ویژه الکتریکی، موقعیت گسل تلخاب در منطقه شناسایی و آشکارسازی گردید. در این مطالعه، تعداد 30 سونداژ مقاومت ویژه الکتریکی با استفاده از آرایش شلومبرگر در امتداد 3 پروفیل و عمود بر گسل تلخاب برداشت شده است. در ابتدا تفسیر به روش دستی انجام گردید و سپس با کنترل زمین‌شناسی و استفاده از نتایج تفسیرهای دستی جهت بدست آوردن اطلاعات کلی و کیفی از وضعیت زیر سطح زمین، تفسیر کیفی داده‌های حاصله انجام شده و نهایتاً برای معکوس‌سازی دوبعدی، داده‌ها وارد نرم‌افزارRes 2 Dinv شده تا مدل وضعیت زمین‌شناسی زیرسطحی منطقه مورد بررسی قرار گیرد. در نهایت با استفاده از کلیه اطلاعات جمع آوری شده و تفسیر و تحلیل های صورت گرفته، نتایج مدلسازی مورد ارزیابی قرار گرفتند و محل ناپیوستگی‌ها و گسل‌ها با تقریب خوبی مشخص شدند. بررسیهای صورت گرفته نشان می‌دهد نتایج حاصل از تفسیر مقاطع، بیانگر وجود گسل‫ هایی به موازات یکدیگر هستند که در طی عملیات مقاومت ویژه الکتریکی شناسایی گردیده‫ که در نقشه های زمین شناسی منطقه رخنمون نداشته اند. از اینرو گسل تلخاب به‌عنوان یک سامانه گسلی فعال، می‌تواند باعث تغییرات در فشار آب و در نتیجه فرونشست در منطقه شود. https://jrag.shahroodut.ac.ir/article_3447_0ad82aa7093d4de83472d63e0225a116.pdf