دانشگاه صنعتی شاهرود پژوهش های ژئوفیزیک کاربردی 2476-5007 4 1 2018 03 21 پیش‌بینی میرایی امواج لرزش زمین ناشی از انفجار با مدل جدید مبتنی بر الگوریتم رقابت استعماری 95 104 1042 10.22044/jrag.2017.6017.1142 FA مجتبی مختاریان اصل استادیار، دانشکده مهندسی معدن و مواد، دانشگاه صنعتی ارومیه عارف علیپور استادیار، دانشکده مهندسی معدن و مواد، دانشگاه صنعتی ارومیه Journal Article 2017 07 19 لرزش ناشی از انفجار در معادن و تأثیر آن بر سازه‌ها و تجهیزات مجاور از پیامدهای منفی سیکل معدنکاری محسوب می‌شود. به منظور کنترل لرزش و مدیریت اثرات نامطلوب آن، اقدام به اندازه‌گیری و مدل‌سازی میرایی امواج می‌شود. با انجام چندین انفجار آزمایشی و تحلیل امواج لرزشی ناشی از آن، مدل میرایی این امواج برای هر ساختگاه و معدن مطالعاتی تعیین می‌شود. به طور معمول برمبنای فاصله محل اندازه‌گیری موج تا سینه‌کار انفجار و بیشینه خرج به ازای هر تأخیر، اقدام به مدل‌سازی میرایی حداکثر سرعت ذرات می‌شود. در تحقیق حاضر با استفاده از چند مدل تجربی، معادله حداکثر سرعت ذرات برای انفجارات معدن سونگون تعیین شده است. همچنین با استفاده از الگوریتم رقابت استعماری مدل دیگری نیز برای پیش‌بینی میرایی امواج ارائه شده است. با توجه به آزمون‌های آماری صورت گرفته بین نتایج حاصل از تخمین حداکثر سرعت ذرات توسط مدل‌های مختلف و مقادیر اندازه‌گیری شده، در گستره معدن مس سونگون عملکرد مناسب مدل مبتنی بر الگوریتم رقابت استعماری در تخمین بیشینه سرعت ذرات به اثبات رسیده است. https://jrag.shahroodut.ac.ir/article_1042_26038abf5846c78031e4c456f59dc4bf.pdf